Dorosłe dzieci alkoholików – syndrom DDA

Katarzyna Zborowska – psycholog

Dorosłe Dzieci Alkoholików (Syndrom DDA).

Nie rozwiązane problemy z dzieciństwa skutkują w dorosłym życiu wieloma trudnościami i często poczuciem dyskomfortu życiowego.
Poniższe cechy składają się na obraz syndromu Dorosłego Dziecka Alkoholika.

Osoby wychowywane w rodzinach z problemem alkoholowym przeżyły w dzieciństwie odrzucenie przez jedno lub oboje rodziców (pijących lub nadmiernie karzących).
Reakcją na doświadczenie odrzucenia jest:

  • lęk przed odrzuceniem, który wyznacza sposób kontaktowania się z otoczeniem, dlatego większość DDA ma trudności z tworzeniem satysfakcjonujących i bliskich związków;
  • poczucie niższej wartości, z którym w życiu dorosłym człowiek próbuje sobie poradzić na dwa sposoby: poprzez zachowania perfekcyjne (stawianie sobie dużych wymagań, nieumiejętność cieszenia się z sukcesów, bezlitosna ocena, mocne liczenie się z opinią innych)oraz zachowania unikowe (wycofywanie się z góry z trudnych sytuacji i zadań, by nie narażać się na pewną porażkę);
  • poczucie osamotnienia, który przejawia się w postawie nieufności i utrzymywania dystansu wobec innych osób;
  • zamrażanie uczuć, polegający na tłumieniu własnych uczuć i tych pozytywnych i tych negatywnych oraz na trudnościach w rozpoznawaniu i okazywaniu swoich emocji wobec innych i samego siebie;
  • wyparcie własnych potrzeb, co powoduje, że w kontaktach z innymi ludźmi DDA starają się odpowiadać na oczekiwania innych, wypierając własne potrzeby i zaprzeczając swoim pragnieniom.

W dzieciństwie osoby z rodzin alkoholowych niczego nie mogły przewidzieć, a plany wcześniej ustalone najczęściej nie były realizowane.
Ta nie przewidywalność zachowań i reakcji rodziców oraz wydarzeń w życiu domowym powoduje:

  • potrzebę kontrolowania siebie i innych, która przejawia się w zachowaniach nadopiekuńczych, czy manipulacyjnych w stosunku do swoich najbliższych. DDA za wszystko i wszystkich czują się odpowiedzialni;
  • potrzeba porządkowania życia poprzez dokładne, nieraz na wiele lat naprzód programowanie sobie życia i skrzętne realizowanie swoich planów, co jednak w konsekwencji i tak nie przynosi satysfakcji albo nie podejmowanie żadnych prób porządkowania, czy planowania życia i nie doprowadzanie do końca podjętych działań;
  • lęk przed zmianą, bo niemal każda zmiana odbierana jest jako niebezpieczeństwo i zagrożenie;
  • myślenie magiczne, które niejako na pomoc przywoływane jest by opanować trudną sytuację.

Reakcjami na atmosferę zagrożenia, napięcia i przemocy jaka często towarzyszyła w rodzinie dysfukcyjnej są:

  • poczucie stałego zagrożenia nawet wtedy, kiedy nic złego się nie dzieje, co powoduje albo stałą mobilizację i gotowość do walki bądź wycofywanie się i unikanie sytuacji zagrażających;
  • odczuwanie silnych lęków i braku poczucia bezpieczeństwa, co uruchamia stare sposoby radzenia sobie z tym uczuciami, tzn.tłumienie, zachowania ucieczkowe, bądź atakowanie ze strachu;
  • przeżywanie gniewu, który może przybierać postać niekontrolowanych wybuchów złości w stosunku do najbliższych;
  • poczucie krzywdy, które objawiać się może przez nadwrażliwość, nadmierną podatność na zranienie i bolesne przeżywanie widoku krzywdy innych, głównie dzieci.

Niektóre osoby jako dzieci były wykorzystywane seksualnie lub mogły być świadkami przemocy seksualnej wobec bliskich. Reakcją na nadużycia seksualne może być:

  • zaburzony obraz kobiety i mężczyzny;
  • problemy seksualne;
  • nieakceptowanie własnej płciowości.

Często w rodzinach z problemem alkoholowym nie ma jednoznacznego systemu wartości, co w konsekwencji w dorosłym życiu spowodować może:

  • nieufność wobec autorytetów przy jednocześnie silnej potrzebie ich posiadania, co powoduje, że DDA nie mają zaufania do osób, które są uznanymi autorytetami, a jednocześnie pozostała w nich tęsknota za posiadaniem takich znaczących osób;
  • poszukiwanie norm i wartości oraz bardzo sztywne ich przestrzeganie, co niesie ze sobą potrzebę oceniania innych w kategoriach czarno-białych, a taka krańcowość utrudnia kontakty z ludźmi;
  • problemy religijne;
  • niepewność co do własnej roli w rodzinie, bowiem po założeniu rodziny nie jest dla DDA jasna rola jaką powinni we własnym domu odgrywać, czego mogą oczekiwać od współmałżonka, czy dzieci.

Bibliografia:
Zofia Sobolewska: „Odebrane dzieciństwo”. Instytut Psychologii Zdrowia PTP Warszawa.
Jerzy Mellibruda: „Pułapka nie wybaczonej krzywdy”.Instytut Psychologii Zdrowia PTP Warszawa.
Jane Woititz: „Dorosłe dzieci alkoholików”. Instytut Psychologii Zdrowia PTP Warszawa.
„Gdzie się podziało moje dzieciństwo. O dorosłych dzieciach alkoholików”. Charaktery Kielce.

Źródło: www.santocka.com.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *