Testosteron u mężczyzn i u kobiet

Hormony

Wprowadzenie

Słowo „hormon” pochodzi od greckiego hormao – rzucam się naprzód, pędzę).
Hormony, to substancje wytwarzane w jednych częściach ciała, a
wywierające wpływ na komórki, tkanki i narządy w innych jego częściach.
Na przykład insulina tak wpływa na komórki, że aktywuje mechanizmy pobierania glukozy, co powoduje spadek stężenia glukozy we krwi.
Hormony są wydzielane przez rodzaj gruczołów do krwi lub limfy organizmów. Z tego względu bywają też określane mianem gruczołów dokrewnych, a układ hormonalny – układem dokrewnym.
Wydzielony hormon jest roznoszony wraz z płynami ciała po całym organiźmie i praktycznie dociera do każdej komórki.
Jednak działa wybiórczo- tylko na komórki docelowe wyposażone w specjalne receptory- chwytniki hormonów.

Gałąź medycyny zajmująca się schorzeniami układu hormonalnego to endokrynologia.

Pierwszym hormonem wyizolowanym z organizmu i otrzymanym w stanie krystalicznym była adrenalina.
Uzyskał ją w 1901 japoński naukowiec Jokichi Takamine.
Nazwę hormony dla produktów gruczołów wydzielania wewnętrznego po raz pierwszy zastosował angielski fizjolog E. Starling, w
1905 roku.

Wśród hormonów można wyróżnić grupę, której zadaniem jest regulacja czynności innych hormonów. Na przykład
hormon (TSH) wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej wpływa na zwiększenie wydzielania hormonów tarczycowych – tyroksyny ,
a także trójjodotyroniny. Poza tym TSH wpływa na zwiększenie ukrwienia gruczołu tarczowego. Tę grupę nadrzędnych „nadzorców” nad innymi gruczołami dokrewnymi nazywamy hormonami tropowymi.

Jednakże rolę nadrzędną pełni podwzgórze mózgu. Produkuje hormony uwalniające i hamujące, które wpływają na wzrost lub spadek wydzielania hormonów tropowych produkowanych przez przysadkę. (np. tyreoliberyna powodująca zwiększenie wydzielania) hormonu tropowego – TSH, albo somatostatyna, która zmniejsza wydzielanie hormonu wzrostu przez komórki przysadki mózgowej.)

Uwzględniając strukturę chemiczną można wyróżnić
trzy grupy hormonów: hormony aminokwasowe, polipeptydowe i sterydowe.

Hormony aminokwasowe:
Zaliczamy do nich adrenaline, noradrenaline, tyroksyne, trójjodotyronine i melatonine.
Są to hormony rozpuszczalne w wodzie.

Hormony polipeptydowe:
Rozpuszczalne w wodzie, działają na receptory błony komórkowej. Na przykład hormon wzrostu (GH)

Hormony sterydowe:
Produkowane są przez korę nadnerczy i gonady. Są rozpuszczalne w tłuszczach, wywierają także wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.

Testosteron

podstawowy męski steroidowy hormon płciowy należący do androgenów produkowany przez jądra. (w neiwielkich ilościach również przez korę nadnerczy, jajniki i łożysko)

Testosteron produkowany jest przez organizm dziecka płci męskiej już w łonie matki. Między innymi, odpowiedzialny jest on za wykształcenie
organów płciowych i rozwój mózgu. Najważniejsze jednak zadanie ma do spełnienia w okresie dojrzewania (zwykle około 11-12 roku życia).
Testosteron spełnia szereg istotnych funkcji:
– kształtowanie płci i cech płciowych w życiu płodowym,
– wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.),
– wpływ anaboliczny (w bardzo niewielkim stopniu powoduje także zwiększenie masy mięśniowej itp.),
– zwiększa libido,
– przyspiesza zakończenie wzrostu kości długich,
– pobudza rozwój gruczołu krokowego,
– zwiększa poziom cholesterolu we krwi (zatem teoretycznie zwiększa ryzyko miażdżycy tętnic) – w przeciwieństwie do estrogenów, które zmniejszają poziom cholesterolu we krwi,

w zależności od rozwoju emocjonalnego może powodować
agresję.

Produkcja testosteronu ulega zmniejszeniu wraz z wiekiem. Niedostatek testosteronu może być wynikiem choroby lub uszkodzenia podwzgórza, przysadki, lub jąder. Powstrzymane zostaje wówczas wydzielanie hormonów i produkcja testosteronu, co nosi nazwę hipogonadyzmu. (przyp. autora: Proponuję posłużyć się tym terminem, gdy chcemy na głos przekazać np. przyjaciółce, iż uważamy danego samca za mało męskiego lub podejrzewamy, że seks z nim byłby porażką – możemy rzucić wtedy niewinnie „hipogonadeta”.)
Gdy hipogonadyzm rozwija się około okresu dojrzewania, może on prowadzić do ginekomastii (powiększenia piersi), rzadkich lub całkowitego braku owłosienia ciała i włosów łonowych, nierozwiniętego członka, jąder i mięśni. Dorośli mężczyźni mogą doświadczać zmniejszonego libido, zaburzeń erekcji, wątłości mięśni, utraty włosów, depresji, oraz innych zaburzeń nastrojów.

normalnych warunkach jądra produkują 4-7 miligramów testosteronu dziennie. Produkcja testosteronu wzrasta gwałtownie na początku okresu dojrzewania i spada równie szybko około 50 roku życia, osiągając 20%-50% szczytowej produkcji do 80 roku życia. Szacuje się, że około 8 milionów mężczyzn cierpi na niedostatek testosteronu, około 600 000 z nich poddaje się leczeniu.

Coraz częściej można natrafić na termin andropauza, będący synonimem
menopauzy u kobiet. Wielu naukowców protestuje jednak przeciw uznaniu czegoś podobnego twierdząc, że zmienność nastrojów i problemów spowodowanych spadkiem testosteronu nie występuje na tyle często, by uznać go za regułę.

Najwięcej jest go rano (podobno poranny seks jest najprzyjemniejszy), najmniej około godziny 20.00. Wbrew powszechnemu przekonaniu, wiosną – poziom męskiego hormonu jest niski, najwyższy zaś – w grudniu! Mężczyzna, który spotka na swej drodze atrakcyjną partnerkę (lub partnera), zalewany jest dosłownie przez kaskady testosteronu. W trwałych związkach, nie ożywianych wyobraźnią partnerów – jego poziom spada. Po rozstaniu, na szczęście znów wzrasta….

W Stanach Zjednoczonych notuje się od jakiegoś czasu prawdziwą testosteronową histerię! Zastrzykami z testosteronu leczy się tam nie tylko problemy seksualne, ale także nadwagę i problemy psychiczne.
Rzeczywistości Kontrolowana terapia hormonalna pomaga na wiele schorzeń natury emocjonalnej. Naukowcy z uniwersytetu w Manchester stwierdzili, że zastrzyki hormonalne mogą podwyższyć sprawność intelektualną i wpływać tonizująco (uspokajająco) na pacjentów, poddanych silnym bodźcom stresowym. Czy „testosteron przedłuża życie” – jak słyszy się obecnie z USA, nie można jeszcze z ostateczną pewnością potwierdzić. Jak zwykle – przesada jest wrogiem rozsądku. W każdym razie, także w Polsce mężczyźni poddawani są w uzasadnionych przypadkach terapii hormonalnej.

Testosteron, a kobiety.

Kobiety także mogą przyjmować testosteron.
Testosteron poprawia sferę życia płciowego, zwiększa libido, a także wrażliwość sfer erogennych. Poprawia nastrój i napięcie mięśniowe, dzięki czemu kobiety odzyskują chęć do stosunków płciowych. Przywraca zainteresowanie seksem, libido i możliwości przeżywania orgazmu, również dzięki większej wrażliwości sfer erogennych.
Może być także leczeniem z wyboru (czyli najlepszym) u kobiet zarażonych wirusem HIV, u których występuje wtórny zespół wycieńczenia.
Rozważa się podawanie tych preparatów u kobiet cierpiących na zespół napięcia przedmiesiączkowego. Połączenie estrogenów z testosteronem w HRT zmniejsza bowiem bolesność piersi.
U kobiet, które są leczone testosteronem, może pojawić się nadmierne owłosienie na twarzy i tułowiu, łojotok, trądzik i wypadanie włosów. Obniża się tembr głosu. Przy dużych dawkach dochodzi do przerostu tkanki mięśniowej i zmiany budowy ciała (budowy atletycznej). W niektórych przypadkach może wystąpić powiększenie łechtaczki i jej bolesność. Ponieważ testosteron zwiększa produkcję krwinek czerwonych, jego przyjmowanie więc może prowadzić do ich nadmiaru w krwi oraz obrzęków. Jeżeli hormon ten przyjmuje się doustnie, wywiera niekorzystny wpływ na wątrobę. Podczas długotrwałego leczenia może wystąpić jej powiększenie, przerost guzowaty, cholestaza, a nawet zmiany nowotworowe. Może spowodować insulinooporność.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *