Ustawienia Hellingera – psychologia czy czary?

W ostatnich latach bardzo intensywnie rozwija się w obszarze psychologii i psychoterapii nurt terapii systemowej. Odkryto, bowiem wagę patrzenia na człowieka i jego problemy w szerszym kontekście, w perspektywie obejmującej uwarunkowania systemu, w jakim żyje. Nauka dostrzegła obok uwarunkowań genetycznych olbrzymi wpływ środowiska na funkcjonowanie człowieka.
To, jacy jesteśmy i jak funkcjonujemy zależy w dużej mierze od powiązań z systemem rodzinnym i społecznym. W ostatnich latach niemiecki psychoterapeuta Bert Hellinger dokonał niezwykłego odkrycia, iż każda rodzina jest wewnętrznie silnie ze sobą związana niezależnie od tego, jak to czujemy i czy w ogóle zdajemy sobie z tego sprawę. Wszyscy mamy udział w energii rodziny, w jej szczęściu i nieszczęściu, w jej obciążeniach i sukcesach. Hellinger odkrył i w doświadczeniu terapeutycznym ustawień rodzinnych pokazał, że rodzina jest systemem, w którym istnieją pewne zasady i porządki.

Energia rodziny tworzy pole fenomenologiczne rodziny ze wszystkimi jej siłami i dynamizmami. Psychologia od wielu lat zdaje sobie sprawę z istnienia tego pola, choć dopiero dziś Bert Hellinger odkrył i opisał sposób dotarcia do niego i pracy z nim i nazwał je „wiedzącym polem”. Znany fizyk Rupert Sheldrake stosował termin stworzony przez biologów rozwoju „pole morfogenetyczne”. Pole morfogenetyczne jest pewnego rodzaju niewidzialnym planem budowy, według którego rozwijający się organizm przyjmuje swoją określoną formę. Pole fenomenologiczne rodziny zawiera w sobie pewien plan, według którego rodzina ta funkcjonuje często przez wiele pokoleń.

Terapia hellingerowska pokazuje, że kontakt z „wiedzącym polem” rodziny jest ciągle dostępny i poprzez reprezentantów możemy uzyskać dostęp do ukrytych dynamizmów działających w rodzinie. W tym celu warsztaty ustawień rodzinnych organizowane są w grupie osób, które służą osobie ustawiającej swój system jako reprezentanci członków jej rodziny. Po sformułowaniu swojego problemu osoba ustawiająca wybiera reprezentantów spośród osób z grupy i ustawia ich w przestrzeni zgodnie z wewnętrznym odczuciem. Reprezentanci są osobami obcymi, nie posiadającymi żadnej wiedzy na temat rodziny, w której ustawieniu uczestniczą, nie mniej jednak bardzo szybko zaczynają doświadczać uczuć i doznań w ciele, które są nie do odparcia. Odczuwają smutek lub złość, może radość lub sympatię do określonej osoby w polu. Zaczynają im drżeć nogi lub mają potrzebę położenia się na podłodze, bądź wyjścia za drzwi. Nagle w oczach pojawiają im się łzy lub uśmiechają się do siebie i czują ogromną miłość do w istocie nieznanej osoby. Tak oto możemy zobaczyć z całą oczywistością realnie działające napięcia, siły i uczucia obecne w rodzinie.

Ustawienia rodziny pozwalają zobaczyć, zatem ukryty obraz rodziny ze wszystkimi jej powiązaniami. We wszystkich rodzinach istnieje też pradawny, archaiczny porządek i zasady. Te porządki są z jednej strony przyczyną wielu nieszczęść i chorób, które zdarzają się w rodzinie. Z drugiej jednak strony dostrzeżone i uszanowane stają się źródłem siły i spokoju wewnętrznego człowieka. Każdy system rodzinny dąży samoistnie do harmonii. Ustawienia pozwalają również zobaczyć ten leczniczy ruch ku harmonii i porządku w rodzinie. Osoba obserwuje najpierw faktyczny obraz rodziny, a następnie może doświadczyć ruchu w kierunku uzdrowieniu relacji w rodzinie, a tym samym ku uzdrowieniu własnemu.

Bert Hellinger i terapeuci pracujący w tym nurcie stawiają sobie za zadanie dopomóc klientowi dotknąć uzdrawiających sił, które płyną z jego rodziny.

Jakim pacjentom i w czym może pomóc terapia Ustawień Rodzinnych? Żadna odpowiedź nie wyczerpie możliwości, jakie daje ta terapia. Przede wszystkim jednak wydaje się pomocna w:

  • trudnych relacjach rodzinnych, w konfliktach i poczuciu osamotnienia lub odrzucenia
  • w niemożności nawiązania relacji partnerskich oraz bliskich związków
  • w trudnościach w relacjach międzyludzkich np. w pracy
  • w obliczu własnego wewnętrznego zagubienia, niemożności znalezienia szczęścia lub sensu życia
  • w wielu chorobach, szczególnie ciężkich i z zagrożeniem życia, jak nowotwory
  • w uzależnieniach – alkohol i narkotyki, bulimia, anoreksja i otyłość
  • w problemach związanych z tożsamością płciową i homoseksualizmem
  • w depresjach, psychozach, dolegliwościach serca
  • problemach z kręgosłupem
  • bólach głowy i migrenach
  • alergiach

Uczestnictwo w warsztatach Ustawień Rodzinnych w roli obserwatora nawet wówczas, gdy nie posiadamy żadnych trudności i problemów stanowi niezwykłe źródło wzrostu i rozwoju wewnętrznego. Uczestnicy Ustawień zyskują doświadczenia życiowe. Stający w miejsce obcej osoby reprezentant spotyka się z przeżyciami, których być może nigdy by nie doświadczył. Bywają szczególnie obciążone i trudne role, takie role pozwalające zajrzeć w ludzkie głębie i przepaści. Uczestnictwo w rolach innych ludzi prowadzi również we własne osobiste głębie i przekazuje egzystencjalne zrozumienie innych ludzi i ich losów.

Grażyna Białkowska

Bez korzeni nie ma skrzydeł

– Bertold Ulsamer

Ustawienia systemowe wg Berta Hellingera

Terapia rodzinna wg Berta Hellingera

Każdy z nas jest głęboko związany ze swoją własną rodziną, z rodzicami, rodzeństwem i z przodkami. Czasem trudno jest to zauważyć, ponieważ powierzchownie często wygląda to zupełnie inaczej. Powiązania z własną rodziną, podobieństwa i wspólne sprawy wykraczają znacznie ponad to, co zwykle sobie uświadamiamy. Bert Hellinger twierdzi, że historia rodziny ma większy wpływ na nasze obecne życie, niż moglibyśmy przypuszczać.

Ten niemiecki psychoterapeuta zauważył i pokazał, że rodzina – to system lub pole energetyczne, które stanowi całość i w którym panują określone pierwotne porządki. Najważniejszą zasadą tego porządku jest prawo do przynależności – każda osoba należąca do systemu musi mieć uznane w nim swoje miejsce. Jeśli cokolwiek jest skrywane, wyparte lub zapomniane przez członków rodziny, nie znika, lecz „niewidzialne” pozostaje w systemie. Do tego należą uczucia, które były zbyt trudne i nie zostały wyrażone, członkowie rodziny, którzy zostali wykluczeni lub zapomniani, wina, której ktoś z rodziny wyparł się. Następne pokolenia przyjmują tę energię na siebie dla wyrównania w systemie. Dzieci i wnuki są wtedy uwikłane w los przodków, tzn. przyjmują ich postawy, uczucia i sposób życia.

Ustawienia systemowe pomagają zobaczyć obraz rodziny i odnaleźć uwikłania w losy przodków. Pozwalają również uruchomić siły przywracające pierwotny ład i porządek, zapoczątkować zmiany w systemie w kierunku równowagi. Proces ten uwalnia członków rodziny z obciążeń systemowych, a jednocześnie nie pozbawia ich więzi i daje szansę na odnalezienie własnej drogi życia. Nie odrywając się od korzeni, stajemy się wolni.

Cel warsztatu

Jeśli pomimo wielu prób i poszukiwań nie udaje Ci się wyjść z choroby, problemów czy trudności:

  • indywidualnych – depresja, lęki, uzależnienia, zaburzenia jedzenia, przewlekłe lub zagrażające życiu choroby, problemy z tożsamością, homoseksualizm,
  • rodzinnych – trudne relacje z partnerem lub brak związku, kłopoty z dziećmi, trudne relacje z ojcem lub matką, adopcja, bezdzietność, społecznych – lęk przed ludźmi, samotność, trudności w relacjach zawodowych, to ustawienie pozwoli Ci zobaczyć ukryte tło tych problemów.

Metoda pracy

Osoba ustawiająca swój system rodzinny wybiera spośród członków grupy terapeutycznej osoby, które będą reprezentować konkretne i potrzebne w jej ustawieniu postacie z własnej rodziny. Ustawia je, kierując się wewnętrznym odczuciem w przestrzeni. Jest to pierwszy krok pracy, pozwalający zobaczyć prawdziwy, realnie funkcjonujący obraz rodzinny z działającymi w niej dynamikami i siłami. Następnie poddając się tym siłom można zobaczyć jak pole fenomenologiczne rodziny dąży do równowagi. Zadaniem terapeuty jest odszukanie nieświadomej dynamiki uwikłań ważnej dla ustawiającego. Wydobycie na światło tej ukrytej dynamiki przynosi ulgę i wskazuje drogę ku uzdrowieniu.

Formy uczestnictwa

  • osoba ustawiająca: zobowiązana jest do uczestnictwa w całości warsztatu, wskazane jest również wcześniejsze uczestnictwo w charakterze obserwatora a także znajomość historii życia swojego systemu rodzinnego, co najmniej do dwóch pokoleń wstecz ze szczególnym uwzględnieniem trudnych losów: wczesnych śmierci rodziców, dzieci, przemocy, kazirodztwa, chorób psychicznych, morderstw, aborcji, prześladowań czy wysiedleń wojennych.
  • obserwator: uczestniczy jako reprezentant w ustawieniach innych osób

2 myśli nt. „Ustawienia Hellingera – psychologia czy czary?

  1. Bardzo ciekawy artykuł, tym bardziej że tak mało o tym w necie. Strasznie kontrowersyjna sprawa, ale wierzę że jest siła pamięci genetycznej ktorą dźwigamy od pokoleń tylko czy da się coś z tym zrobić? Czy uświadomienie sobie jakiejś kwestii pomaga w przewyciężeniu jej?

    • Specjaliści od terapii twierdzą, że zdecydowanie pewnym jest, jakoby uświadomienie sobie czegoś było absolutnie niezbędnym krokiem do jakichkolwiek zmian.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *