Słowniczek arabskich różności

słownik arabskości

Abu Simbel, Karim – literacki odpowiednik postaci historycznej, głowy rodu Omajjadów – Abu Sufjana. Był to zagorzały przeciwnik Proroka i islamu; w walkach przeciwko muzułmanom dowodził oddziałami mekkańskimi. Ok. 630 r. Mahomet pozyskał go i przy jego pomocy opanował Mekkę.
Ad – nazwa mitycznego plemienia olbrzymów, należącego według tradycji i Koranu do tzw. plemion wygasłych, które Allah zgładził za ich pychę i bezbożność.
afryt – w wierzeniach muzułmańskich: okrutny demon.
Aga Khan – tytuł przywódcy muzułmańskiej sekty izmailitów w Indii.
ai-hai – (hind.) okrzyk żalu, smutku lub rozpaczy.
aja – (hind.) tubylcza piastunka, niania, służąca.
Akbar (1542-1605) – cesarz, najpotężniejszy władca z dynastii mogolskiej. Usiłował w swoim państwie wprowadzić syntetyczną religię łączącą zasady islamu z hinduizmem i chrześcijaństwem.
Akbar i Birbal – popularny w Indiach cykl opowieści o cesarzu Ak-barze i jego słynnym z przebiegłości i mądrości hinduskim wezyrze Birbalu.
Aliahu Akbar – (arab.) Allah jest wielki.
al-qur’an – transkrypcja arabskiej nazwy Koranu.
Amma – (arab.) matka.
asasyni – (z arab. haszaszijjun – oszałamiający się haszyszem) – nazwa skrajnej sekty izmailitów, której obowiązkiem religijnym było zniszczenie przeciwników poprzez zabójstwa i szerzenie terroru. Do rytuału religijnego należało używanie narkotyków, szczególnie haszyszu.

B
Bilal ibw Rabah (zm. 638 lub 642) – niewolnik abisyński, jeden z pierwszych wyznawców Proroka i pierwszy w islamie muezzin, zwołujący na modlitwę z dachu Kaaby.
burka – (arab.) nakrycie głowy, noszone przez kobiety muzułmańskie i zasłaniające całą twarz z wyjątkiem oczu.

C
Cone – literacki odpowiednik góry Hira (w pobliżu Mekki), w której znajdowała się grota – miejsce objawień Proroka.

D

dadzdżal – (arab.) oszust, szarlatan, antychryst
Dżahilijja – (arab.) pod tą nazwą ukrywa się Mekka. Nazwa symboliczna, ponieważ Arabowie tym mianem określają epokę przedislamską. „Okres ciemnoty, niewiedzy”.
dzelaba (albo galabijja) – (arab.) strój, przeważnie męski; rodzaj długiej do kostek, rozszerzanej koszuli.
Dzurhum – jedno z legendarnych plemion staroarabskich, zaliczanych do Arabów wygasłych. Plemię wspomniane w Koranie jako to, które wygubił Allah za grzechy.

F

Fachar – duma.

G

gazel – (arab.) tradycyjny gatunek arabskiej poezji liryczno-miłosnej. Pojawił się w VII w. w Mekce i Medynie, skąd jego dwa typy – mekkański (realizm w opisywaniu scen miłosnych, wesołość, często frywolność) oraz medyński (miłość nieszczęśliwa, platoniczna). Gatunek ten jest również rozpowszechniony w poezji perskiej i wśród mułzumartskich poetów indyjskich.
ghoul – (arab.) demon, kanibal.
Gitandzali – zbiór poezji, za który Rabindranath Tagore otrzymał nagrodę Nobla (1913). Tytuł przekładu polskiego: „Pieśni ofiarne”.

H

hadżdż – pielgrzymka do Mekki, jeden z pięciu podstawowych obowiązków muzułmanina, odbywana w określonym terminie (miesiąc zu’1-hidżdża). Każdy wierny powinien w miarę możliwości raz w życiu odbyć tę pielgrzymkę. Jest ona kontynuacją pielgrzymek przedislamskich do Czarnego Kamienia w Kaabie. Pierwszą oficjalną pielgrzymkę poprowadził sam Prorok w 10 r. hidży (632).
Hadżdżi (lub hadżi) – ktoś, kto odbył pielgrzymkę do Mekki.
Hamza – stryj Proroka.
Hamzanama – dzieje Hamzy (wuja Proroka) zobrazowane na beli płótna tak, aby można je było ukazywać publiczności w sekwencji chronologicznej.
Haram Szarif – święty obręb miasta Mekki. Wstępując na ten obszar, pielgrzymi biorą na siebie stan uświęcenia i przyoblekają szaty pielgrzymie.
Hidżaz – kraina geograficzna w środkowej Arabii; gł. miasta: Mekka, Jasrib

(Medyna), Taif.
Hubal – bożek przedislamski; kult Hubala rozpowszechniony był w Mekce, gdzie znajdował się posąg bóstwa w kształcie postaci ludzkiej.

I

Iblis – władca dźinnów, muzułmański Lucyfer, przed upadkiem nazywał się Azazel.
Ibrahim – prorok, bibilijny Abraham, ojciec Ismaila (por. Zaniżam).
Imam – duchowy przywódca w islamie, wg szyitów: najwyższy zwierzchnik muzułmanów. Zgodnie z niektórymi odłamami szyitów ostatni imam (a jest ich dwunastu lub siedmiu) pozostaje w ukryciu i kiedyś pojawi się jako prorok i odnowi świat w duchu sprawiedliwości. Ituriel i Zefon – dwaj aniołowie, którzy zostali posłani przez Gabriela na poszukiwania Szatana ukrywającego się w Raju. Ituriel uzbrojony był we włócznię, której dotknięcie ujawniało fałsz i kłamstwo; tknięty ową włócznią Diabeł objawia się w swojej właściwej postaci.
Jasrib – przedislamska nazwa Medyny. (Madinat An-Nabi – Miasto Proroka).

K

ka – pojęcie z mitologii egipskiej – jeden z niematerialnych elementów osobowości człowieka i jego indywidualny geniusz opiekuńczy. Gdy ciało wydaje ostatnie tchnienie, ka opuszcza zmarłego i udaje się do kraju na Zachodzie.
Kaaba – najważniejsza świątynia islamu, położona na dziedzińcu wielkiego meczetu w Mekce. W jednym z narożników wbudowany jest Czarny Kamień.
kabin (forma żeńska: kabina) – (arab.) „wróżbita, wieszczek”. Odgrywał dużą rolę wśród Arabów pogańskich. Wierzono, że otrzymuje nadprzyrodzoną wiedzę od demona. Kahin udzielał rady we wszystkich sprawach plemienia. Często stanowił potęgę polityczną. Prorok wyraźnie twierdził, że nie należy go traktować jako kabina.
kalima – wyznanie wiary: „La ilaha illa’1-lah wa Muhammad rasulu’1-lah” Kan ma kan… – (arab.) formuła wstępna baśni arabskich.
khati-pili chalas – (arab.) chala al-bali – beztroska, niefrasobliwa; chalas – koniec; należałoby to tłumaczyć: Już bez trosk”.
khir – (hind.) ryż na słodko, gotowany w mleku z dodatkiem orzeszków pistacjowych i rodzynków; rodzaj deseru.
Koran – święta księga wyznawców islamu, religii głoszonej przez Proroka Mahometa. Koran zawiera nie tylko przepisy religijne i nakazy moralne, ale również przepisy prawne i stanowił pierwsza „konstytucję” tworzącego się państwa.
Kurajszi – nazwa plemienia arabskiego sprawującego władzę w Mekce.
kuskus – potrawa przyrządzona ze specjalnego rodzaju kaszy. Może być podawana zarówno z mięsem, jak i na słodko.

L

Al-lat – bogini z panteonu bóstw przedislamskich, czczona, obok bogini
Al-Uzza. Szczególnie poważana w Mekce. U innych plemion była utożsamiana z Abeną i Minerwą.

M

Manat – (arab.) bogini przeznaczenia, uważana za najstarsze bóstwo epoki przedislamskiej. Oddawały jej cześć plemiona z okolic Mekki. Jej siedliskiem był kamień między Mekką a Nadżranem.
Maslama, John – za czasów Mahometa głosił, że jest prawdziwym prorokiem. Maslama (albo Musajlima) żył w VII wieku, objawienia swoje podawał w formie krótkich inwokacji. Ograniczył ilość modlitw z pięciu do trzech, propagował ostrą ascezę, zabraniał picia wina i stosunków seksualnych po urodzeniu pierwszego syna. Nauka jego stanowiła zagrożenie dla islamu. W 634 r. w bitwie pod Akraba jego wojska zostały pobite przez ekspedycję pod wodzą Chalida ibn al-Walida.
mausi – (hind.) siostra matki, mateczka.
Mekka Szarif – święta Mekka.
„Męczeństwo jest przywilejem” – wg islamu każdy, kto zginie w świętej wojnie (dżihad), jest męczennikiem i pójdzie prosto do raju.
mubarak – (arab.) szczęściarz, pobłogosławiony.
Muttalib – (arab. Abd al-Muttalib) dziadek Mahometa; pochodził z rodu Haszim, odgałęzienia plemienia Kurajsz. Miał dwunastu synów, jednym z nich był Abdallah – ojciec Proroka.

N

Nasr – (arab.) „Orzeł” – bóstwo plemienne plemienia Zu’1-Kah.
nikah – (arab.) zaślubiny.

R

radżaz – najstarsze metrum poezji arabskiej. Wg tradycji radżaz powstało od rytmu piosenki nuconej w takt chodu wielbłąda. Jedno z najprostszych metrów.

S

salah – (arab.) gówno.
Salim – najstarszy syn cesarza Akbara (1569-1627), od 1605 władca Imperium Mogołów; po koronacji przyjął imię Dżahangir – Zdobywca Świata.
Salman Pers – niewolnik perski, który zaproponował Mahometowi wykopanie fosy wokół Medyny, dzięki czemu Mekkanie i ich sojusznicy zmuszeni byli się wycofać. Była to tak zwana „bitwa rowu” 627 r.
Samud – legendarne plemię staroarabskie, należące do Arabów wygasłych. Według tradycji i Koranu Allah zgładził ich za uporczywe trwanie w bałwochwalstwie.
szatańskie wersety – tradycja mówi, że Prorok początkowo uznał boginie Al-lat, Al-Manat i Al-Uzzę, dopiero po jakimś czasie odwołał te wersety, nazywając je „szatańskimi”. Uważa się, że początkowo uznanie głównych bogiń przed-islamskich było aktem politycznym, mającym na celu zjednanie sobie Mekkańczyków.

T

Taif – miejscowość w Hidżazie, w pobliżu Mekki i Medyny.

U

Uhud – miejsce sławnej bitwy (62$ n.e.) – skaliste wzgórze na pn. od Medyny. Mahomet z tysiącem wyznawców został pobity przez trzykrotnie liczniejszych przeciwników. Prorok został ranny, a rozbite wojsko odprowadził do Medyny Abu Bakr, późniejszy pierwszy kalif prawowierny.
Uległość – dosłowne tłumaczenie słowa „islam” – uległość, poddanie się (Allahowi).
umra – tzw. „mała pielgrzymka”, którą można odbyć w dowolnym

miesiącu.
Uzza – (arab. Al-Uzza – „potężna”) bogini przedislamska, jej symbolem były akacje – jedna lub trzy; utożsamiana z Wenerą.

W

wabi – (arab.) objawienie, także: natchnienie.
Wilajat – (arab. „wilayat”) obczyzna, obcy kraj, zagranica.

Z

Zarażam – (arab.) Al-Zam-zam: nazwa świętej studni znajdującej się w Mekce. Wg legendy arabskiej Zamzam została pokazana przez Archanioła Gabriela egipskiej niewolnicy Hagar i jej synowi Ismailowi umierającemu z pragnienia na pustyni. Woda uratowała im życie i Ismail stał się protoplastą plemion północnoarabskich.
zawieszone wiersze – zawieszone poematy (arab. mu’allaka) – poematy wyróżnione na konkursach poetyckich, urządzanych w dawnej Arabii w miejscowości Ukaz. Wyszyto je złotem na jedwabiu i zawieszono w świątyni Kaaba. Zindabad – (pers.) Niech żyje!

Jedna myśl nt. „Słowniczek arabskich różności

  1. Witajcie,
    Podzielcie się swoimi efektywnymi sposobami na szybką i przyjemną naukę języka arabskiego:)
    Miałem problemy z studiowaniem języka arabskiego, zawsze
    brakowało praktyki. I pewnego razu znalazłam centrum Preply.
    http://deccoria.pl/forum/temat,77,9593,5
    Ogromny wybór, możliwość korepetycji z języka
    arabskiego online z nośnikami mowy „native speaker”. Zajęcia są na Skypa, jest to bardzo wygodnie i korzystnie. W Preply bywają różne rabaty, można otrzymać lekcje z dojazdem
    nawet za darmo! Również ogromny i najszerszy wybór korepetycji dla dzieci
    i biznesowy dla firm. Indywidualne podejście. Wykwalifikowani wykładowcy w Gdańsku!
    nauka przez Skype jest bardzo efektywna !
    Rezultat nie zmusi czekać!
    Polecam bardzo !

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *