„Namiary na zdrowie”

Namiary na zdrowie

Zastanawiasz się, czy Twoja waga i proporcje ciała są prawidłowe? Dietetycy oceniając masę ciała pacjenta mają do dyspozycji wiele specjalistycznych narzędzi. Ty dysponujesz tylko zwykłą wagą i centymetrem. Sądzisz, że to niewiele? To nieprawda!

Podpowiemy Ci jak za pomocą prostych wskaźników ocenić, czy istnieje realna potrzeba wprowadzenia zmian w jadłospisach.

BMI (Body Mass Index)

BMI jest najprostszym współczynnikiem pozwalającym orientacyjnie określić, czy masa ciała jest prawidłowa.

Potrzebujesz:

wagi łazienkowej

kalkulatora

BMI = masa ciała(kg)/wzrost(m)2

Wynik:

< 18,5 niedowaga 18,6-24,9 prawidłowa waga 25-29,9 – nadwaga > 30 otyłość

Jak interpretować wynik?

Uwzględnione w BMI cechy pozwalają na określenie proporcji pomiędzy masą ciała a wzrostem. Na podstawie wyliczonej wartości klasyfikuje się następnie wynik według norm opracowanych przez WHO (patrz ramka). Jak wskazują ogólnoświatowe obserwacje wskaźnik ten koreluje znacząco ze stanem zdrowia, w tym z umieralnością. Przy bardzo niskich i bardzo wysokich wynikach BMI występuje pogorszenie zdrowia. Niestety BMI ma czysto orientacyjny charakter i nie można traktować go „ostatecznie”. Najczęstszym przypadkiem, kiedy BMI nie znajduje zastosowania są pomiary wykonywane dla sportowców i osób trenujących regularnie. Takie osoby mają znacznie bardziej rozbudowaną tkankę mięśniową niż statystyczny „Kowalski”, a mięśnie są cięższe niż tkanka tłuszczowa. Podwyższone ponad normę BMI nie świadczy w takim przypadku o nadwadze, bo nadwaga i otyłość wynikają bezpośrednio z nadmiernego gromadzenia zapasowej tkanki tłuszczowej.

WHR (Waist to Hip Ratio)

W dosłownym tłumaczeniu to współczynnik talia do bioder. Za pomocą WHR w łatwy sposób możemy określić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej.

Potrzebujesz:

centymetr (miarka krawiecka)

kalkulator

WHR = obwód talii (cm)/obwód bioder (cm)

Wynik:

KOBIETY:

WHR < 0,8 rozmieszczenie tk. tłuszczowej pośladkowo-udowe WHR >0,8 rozmieszczenie tk. tłuszczowej brzuszne

MĘŻCZYŹNI:

WHR < 1 rozmieszczenie tk. tłuszczowej pośladkowo-udowe WHR > 1 rozmieszczenie tk. tłuszczowej brzuszne

Jak interpretować wynik?

Sam wynik WHR wskazuje tylko i wyłącznie na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. Jeśli masa ciała jest w normie, jest to dla nas tylko wskazówka, gdzie w większej ilości gromadzimy „zapasy”. Wskaźnik WHR istotny staje się głównie wtedy gdy jest skorelowany z BMI świadczącym o nadwadze lub otyłości. Możemy wtedy mówić o otyłości typu „jabłko” (androidalnej, brzusznej) lub typu „gruszka”(gynoidalna, pośladkowo-udowa).

Pierwszy typ otyłości zgodnie z nazwą cechuje się gromadzeniem tłuszczu w okolicy brzucha, a także ramion i karku. Jest on najczęściej spotykany w Polsce i mimo, że jest typowy dla mężczyzn, to dotyczy aż 2/3 Polek cierpiących na nadwagę. Z otyłością brzuszną łatwiej jest walczyć (tkanka tłuszczowa z brzucha znacznie łatwiej ulega spalaniu), ale też jest ona bardziej niebezpieczna dla zdrowia. Zwiększa bowiem ryzyko zawału serca, miażdżycy, zaburzeń przemiany materii i nadciśnienia. Towarzyszy jej także wysoki poziom glukozy, insuliny i trójglicerydów we krwi.

Otyłość gynoidalna jest charakterystyczna przede wszystkim dla kobiet. W tym przypadku tłuszcz zbiera się głównie na biodrach i pośladkach. U kobiet „gruszek” kilkakrotnie częściej obserwuje się wzrost zapadalności na raka piersi i macicy.

CPM (całkowita przemiana materii)

Przemiana materii (metabolizm) definiowana jest jako całokształt przemian biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w organizmie. Procesy te stanowią podstawę do zachodzenia wszystkich procesów życiowych organizmu.

Całkowita przemiana materii informuje nas ile energii (kcal) powinniśmy dostarczać wraz z pożywieniem. Można wyznaczać ją wiele różnych sposobów. Najdokładniejsze oznaczenia wykonuje się w laboratoriach ze specjalnie przeznaczonymi do tego celu pomieszczeniami (tzw. kalorymetria bezpośrednia) i narzędziami (np. respirometry). Najczęściej jednak przemianę materii wylicza się na podstawie wzorów.

Potrzebujesz:

znajomości swojej masy ciała wzrostu i wieku:)

kalkulatora

CPM = PPM * współczynnik aktywności fizycznej

Wzór na obliczenie PPM

(podstawowej przemiany materii)

kobiety (kcal/dobę) = 665,09 + 9,56W + 1,84H – 4,67A
mężczyźni (kcal/dobę) = 66,47 + 13,75W + 5H – 6,75A

W – masa ciała (w kg), H – wzrost (w cm), A – wiek (w latach)

Współczynniki aktywności fizycznej:

1,4-1,5 dla osób o małej aktywności fizycznej

1,7 dla osób o średniej aktywności fizycznej

2,0 dla osób o dużej aktywności fizycznej (sportowcy, ludzie pracujący fizycznie)

Podstawowa przemiana materii (PPM) to taka ilość energii, jaką należy dostarczyć organizmowi, aby zapewnić prawidłowe działanie narządów wewnętrznych w warunkach zupełnego spokoju zarówno fizycznego jak i psychicznego, na czczo, oraz w optymalnym klimacie. Energia ta zużywana jest między innymi na oddychanie, pracę serca, odbudowę i wzrost komórek. PPM stanowi od 50-70% całkowitej przemiany materii. Chcąc uzyskać całkowitą przemianę materii należy jeszcze PPM pomnożyć przez współczynniki aktywności fizycznej uzależnione bezpośrednio od stylu życia. Ostateczny wynik wskazuje orientacyjnie ile energii (kcal) powinniśmy dziennie dostarczać z pożywieniem.

Analiza składu ciała- dla dociekliwych

Jeśli mimo wszystko chcesz skorzystać z metod profesjonalnych polecamy analizę składu ciała, którą można wykonać w poradni dietetycznej. Badanie opiera na bioelektrycznej impedancji, polegającej na pomiarze oporu elektrycznego tkanek. Metoda ta opiera się na fakcie, że tkanka mięśniowa zbudowana jest w około 80% z wody i elektrolitów, przez co jest bardzo dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego. Tkanka tłuszczowa zawiera znacznie mniej wody (ok. 20%), jest tym samym o wiele słabszym przewodnikiem sygnałów elektrycznych. Stosując metodę BIA można określić: zawartość tkanki tłuszczowej, beztłuszczowej masy ciała, masy mięśniowej, stopień nawodnienia organizmu (nawet masę wody komórkowej i pozakomórkowej) oraz jego podstawowe zapotrzebowanie energetyczne. Regularne badanie pełnej kompozycji organizmu pozwala na precyzyjne określenie składu ciała z dokładnością do 0,1%. Umożliwia również kontrolę zmian zachodzących w proporcjach pomiędzy poszczególnymi tkankami na skutek treningu czy stosowanej diety (np. odchudzającej, bogatobiałkowej).

Nie pozostaje zatem nic innego jak regularnie (na)mierzyć się- na zdrowie!

Artykuł powstał dzięki Doradcom Żywieniowym SetPoint

Źródło: www.setpoint.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *